امروز

دوشنبه, ۲۷ آبان , ۱۳۹۸

  ساعت

۱۰:۲۰ قبل از ظهر

سایز متن   /

 

 

  • وینی کات : نظریه روابط موضوعی و پزشک اطفال با دیدگاهی منحصر به فرد
    وینی کات : پزشک اطفال با دیدگاهی منحصر به فرد

 

وینی کات Donald Woods Winnicott، در مقام پزشک اطفال در انگلستان بین دهه ۱۹۳۰ تا سال ۱۹۷۱ آثاری در حیطه روان شناسی تالیف کرد. وینی کات را به سختی می توان در طبقه مشخص و تعریف شده ای از نظریه پردازان روابط موضوعی جای داد. اغلب نوشته ها و نطریات او مانند گفت وگوهای رادیویی یا سخنرانی های تخصصی آغاز می شوند و به همین سبب لحنی محاوره ای و غیررسمی دارند. سبک نگارش او عمدتاً خالی از اصطلاحات تخصصی است اما در مواردی گنگ و مبهم است. اصطلاحات را از ملانی کلاین وام گرفته است اما خودش نیز اصطلاحاتی با معانی خاص خود ابداع کرده است که از آن جمله می توان به اصطلاحات مادری رضایت بخش، محیط نگهدارنده، و بازی خط خطی اشاره کرد.

 

  • مفاهیم اصلی نظریه وینی کات

محیط و غریزه
وینی کات بر نقش محیط در شکل گیری «خود» تاکید داشت و معتقد بود محیطی که نسبتاً خوب باشد، فرایندهای رسشی نوزاد را تسهیل می کند. نوزاد بر امکانات محیط تکیه می کند و محیط (درقالب شخص مادر) خود را با نیازهای دگرگون شونده نوزاد سازگار می سازد. در جریان رشد، وابستگی نوزاد به محیط یا مادر تدریجاً کاهش می یابد.

محیط مساعد

شرایط محیطی، اعم از مطلوب یا نامطلوب، رشد نوزاد را شکل می دهند. مولفه اساسی در محیط ، مراقبت مادرانه است. به گفته وینی کات: «در آغاز، محیط مساعد، خود مادر است». در صورت وجود محیطی مساعد، نوزاد نمو می یابد و در جریان رسش به پیش می رود. مشخصه محیط مساعد، سازگاری آن است . وینی کات این اصطلاح را برای توصیف سازگاری محیط با نیازهای نوزاد به کار می برد.

 

مادر رضایت بخش

وینی کات اصطلاح جالب مادر رضایت بخش را برای توصیف یکی از کارکردهای مادرانه ابداع کرد. این کارکرد عبارت است از تأمین نیازهای کودک به قدری که او زندگی را خوب شروع کند . وینی کات بسی پیش از فروید ، بر ضرورت سازگارشدن محیط و والدین با نوزاد و نیازهای او تأکید داشت. فروید نقش والدین را نادیده نگرفت، اما بیش تر به تکید بر دنیای درونی و نیازهای غریزی نوزاد گرایش داشت.

مادر رضایت بخش آن چه را کودک در روابطش با مادر در یک دورع از رشد خود نیاز دارد، به قدر کافی فراهم می آورد . او متناسب با نیازهای متغیر کودکش خود را دگرگون و سازگار می کند، تا آن که به تدریج در میزان وابستگی کودک در حال رشد کاهشی به وجود می آید. وینی کات برای تاکید بر دگرگونی هایی که از مادر انتظار می رود، اصطلاح دلمشغولی مادرانه اولیه را بر اشتغال خاطر مادر به نیازهای کودک که در آغاز همچون بخشی از خود به نظر می رسد، اطلاق می شود. نمو کودک اغلب با حصول مجدد استقلال مادر متناظر است. به تدریج و با رشد و نمو نوزاد ، تغییراتی در روابط رخ می دهد، بدین شکل که هر قدر کودک مستقل تر می شود توقعاتش از مادر کاهش می یابد.

 

موضوع

وینی کات اصطلاحات و مفاهیمی مانند موضوع را از ملانی کلاین اقتباس کرد اما مایل بود تغییر و معنای خود را به آن ها ببخشد. بر این اساس او اصطلاح موضوع ادراک شده به شیوه ذهنی را به کار برد که مشابه مفهوم موضوع درونی کلاین بود. در مقابل این مفهوم ، موضوع ادراک شده به شیوه عینی قرار دارد که موضوعی بیرونی یا همان شخص واقعی است.

به اعتقاد وینی کات، نوزاد در جریان رشد از رابطه با موضوعی ذهنی تدریجاً به توانایی برقراری رابطه با موضوع های ادراک شده به شیوه عینی می رسد. در مرحله بسیار ابتدایی رشد نوعی رابطه دونفری وجود دارد اما در مرحله بعد و در دوره ادیپی رابطه سه نفری غلبه می یابد. رابطه اولیه دونفره از نوزاد و مادر (یا جانشین مادر) تشکیل می شود. وینی کات معتقد بود در نخستین مراحل زندگی ممکن نیست رابطه ای یک نفره وجود داشته باشد زیرا ظرفیت تنها بودن پدیده ای بسیار پیچیده است و تنها پس از تثبیت رابطه سه نفره به وجود می آید . تنها بودن منوط به وجود موضوعی خوب در واقعیت روانی فرد است.

 

مفهوم موضوع گذاری

یکی از قابل توجه ترین خدمات وینی کات به نظریه روابط موضوعی معرفی مفهوم موضوع گذاری است. نوعی فضای تجربه که واسطه ای است میان موضوع های ذهنی و روابط موضوعی حقیقی. موضع گذاری نه موضوعی درونی و ذهنی است و نه موضوعی کاملاً بیرونی؛ این موضوع نخستین مایملکی است که به منزله جز-من تجربه می شود . از موضوع های گذاری متعارف می توان به پتویی گرم و یا پوشک بچه و یا تکه پارچه ای کهنه اشاره کرد.

 

فرایندهای رسش
فرایندهای رسش، یا مراحل رشد، با نوع موفقیت مادرانه ساختاری درهم تنیده دارند و عبارتند از گرایش هایی ارثی در کودک برای رشد مستمر. این فرایندها عبارتند از انسجام، تشخص، و ارتباط یابی موضوعی.

 

انواع مراقبت مادرانه
فرایندهای رسش کودک را مراقبت والدین تسهیل می کند. محیط در قالب مراقبت والدین، نگهداری، نوازش، و ارائه موضوع را برای کودک فراهم می آورد.

وابستگی
شیوه دیگر وینی کات برای تبیین رشد، پرداختن به آن از وجه کیفیت وابستگی کودک به مادر است. مراحل رشد کودک خردسال عمیقاً با نوع کیفیت مراقبت مادرانه درهم تنیده اند. سه سطح وابستگی عبارتند از وابستگی مطلق، وابستگی نسبی، و «وابستگی» به سوی استقلال.

وابستگی نسبی

آگاهی کودک نسبت به وابستگی اش به مادر در وضعیت وابستگی نسبی شکل می گیرد و این آگاهی موجب اضطراب می شود. در این مرحله از میزان سازگاری مادر کاسته می شود و او تدریجاً به «خود بودگی» بیش از تولد نوزاد باز می گردد. نوزاد گرسنه به کمک درک عقلانی ابتدایی اش می تواند تأخیر را تاب آورد و بداند سرو صدای آشپزخانه از در راه بودن غذا خبر می دهد. هم چنین کودک در این زمان می داند حضور مادر ضروری است؛ اکنون او به مادر نیازی آگاهانه دارد . این وهله تقریباً از ماه ششم تا سال دوم به طول می انجامد.

 

 

منبع :

کتاب «درآمدی بر روابط موضوعی و روان‌شناسی خود» نوشته مایکل سنت کلر ( -۱۹۴۰) /ترجمه علیرضا طهماسب

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی