امروز

چهارشنبه, ۲۶ تیر , ۱۳۹۸

  ساعت

۱۳:۵۸ بعد از ظهر

سایز متن   /

 

 

  • اختلال هویت تجزیه ای : Dissociative identity Disorder

علامت مشخصه اختلال هویت تجزیه ای، وجود دو یا چند حالت شخصیتی یا احساس تسخیرشدگی است. پنهان یا آشکار بودن این حالات شخصیتی براساس انگیزه روانشناختی، سطح کنونی استرس، فرهنگ، کشمکش ها و روان پویایی ذهنی و انعطاف پذیری هیجانی متغیر است. پس گسستگی هویت با دو یا چند حالت شخصیتی مجزا مشخص می شود که در بعضی فرهنگ ها به عنوان تسخیرشدن توصیف می شود.
عدم پیوستگی عمده در درک شخصی خود و حس عامل بودن، همراه با تغییر عاطفه، رفتار، هوشیاری، حافظه، ادراک، شناخت و یا کارکرد حسی-حرکتی مرتبط با آن می شود. این علایم و نشانه ها ممکن است توسط دیگران مشاهده یا توسط خود فرد گزارش شود. شکاف های راجعه در به خاطر آوردن حوادث روزانه، اطلاعات مهم شخصی و یا حوادث آسیب زا که با فراموشکاری عادی مطابقت ندارد. علایم سبب ناراحتی عمده بالینی یا افت کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های کارکردی می شود.

توجه:
این اختلال بخشی طبیعی از یک تجربه پذیرفته شده فرهنگی یا مذهبی نیست. در کودکان علایم را می توان با همبازی تخیلی یا سایر بازی های تخیلی توضیح داد.
علایم را نتوان به اثرات فیزیولوژیک یک ماده مثل بیهوشی موقت یا رفتار آشفته حین مسمومیت یا الکل یا یک بیماری دیگر روانی مثل صرع پارسیل مرکب نسبت داد.

مبتلایان ممکن است گزارش کنند حس می کنند که به طور ناگهانی با احساس گسست از خویشتن تماشاگر صحبت کردن و اعمال خود هستند و ممکن است احساس ناتوانی در توقف آن ادراک بکنند. این افراد احتمال دارد ادراک صداهایی مثل صدای یک بچه، گریستن، صدای موجودی از عالم ارواح را هم گزارش کنند. در بعضی افراد، صداها به صورت جریان های فکری مستقل گیج کننده تکراری تجربه می شوند که بیمار حس می کند کنترلی بر آن ندارد. هیجانات، تکانه های قوی و حتی صحبت ها و ممکن است به طور ناگهانی پدیدار شوند بیمار احساس تملک شخصی یا کنترل بر آنها نکند یعنی احساس واسطه بودن (حس مدیوم).

این هیجانات و تکانه ها اکثراَ به عنوان ناهمخوان با خود ego dystonic و حیرت آور گزارش می شوند. نگرش ها و تمایلات و سلائق مثلا در مورد غذا، فعالیت ها و لباس ممکن است ناگهان تغییرکند و سپس به شکل اول برگردند. این افراد ممکن است گزارش کنند که بدن خود را تغییر یافته حس می کنند مثلا شبیه کودک کوچک، شبیه به جنس مخالف، تنومند و عضلانی و …  تغییر در ادراک خود و از دست دادن عاملیت شخصی ممکن است با احساس این که نگرش، هیجانات و رفتارها، حتی بدن شخص، متعلق به خودش نیست و یا تحت کنترل او نمی باشد همراه شود. اگر چه اکثر علایم ذهنی هستند ولی بسیاری از این عدم پیوستگی ها در تکلم، عاطفه و رفتار توسط افراد خانواده و دوستان و درمانگر ثابل مشاهده است.

 

  • فراموشی تجزیه ای
    فراموشی تجزیه ای در کسانی که به اختلال هویت تجزیه ای دچارند از سه طریق تظاهر می کنند:
    ۱- شکاف در حافظه دور در مورد اتفاقات زندگی شخصی مثل دوره هایی از کودکی یا نوجوانی، بعضی وقایع مهم زندگی از قبیل مرگ پدربزرگ، ازدواج کردن، زایمان کردن
    ۲- لغزش در حافظه موثق مثل امروز چه اتفاقی افتاده، در مهارت های حرفه ای از قبیل چگونگی انجام شغل خود، استفاده از کامپوتر، خواندن، رانندگی کردن
    ۳- کشف شواهدی از کارها و وظایف روزانه که انجام آنها را به خاطر نمی آورند مثلا کشف اشیاء غیرقابل توضیح در کیف خریدشان یا پیداکردن نوشته ها که کار خودش می باشد و با دیدن آنها حیرت می کند، یا کشف صدماتی در خود.

 

  • گریزهای تجزیه ای

گریزهای تجزیه ای خیلی جالب است در این افراد، که در آن فرد سفرهای تجزیه ای را کشف می کند که شایع هم هست. آنها گزارش می کنند که ناگهان خود را در ساحل، سرکار، در کلوب های شبانه یا جایی در خانه مثل پستو، در بستر یا روی کاناپه و در یک جای خلوت می یابند بدون خاطره ای از این که چگونه به آنجا آمده اند.

توجه کنیم که فراموشی در این افراد محدود به حوادث پرفشار یا آسیب زا نمی شود، این افراد گاهی وقایع روزمره را هم بیاد نمی آورند. هویت های شبه تسخیرشده در این اختلال طوری رفتار می کنند که به نظر میرسد یک روح، موجودی ماوراءالطبیعه یا موجودی خارج از خود او را به شکلی در کنترل دارد و او شروع به صحبت یا رفتاری کاملا متفاوت می کند. مثلا رفتارش طوری است که نشان می دهد هویت اش با یک روح جایگزین شده حال ممکن است روح دختری که سال ها قبل در آنجا خودکشی کرده جایگزین شود و طوری صحبت و عمل می کند که انگار زنده است. توجه کنیم که اکثریت حالات تسخیرشدگی در سرتاسر جهان طبیعی تلقی می شوند و معمولا بخشی از اعمال مذهبی اند. هویت هایی که در این اختلال به عنوان ملاک تشخیصی مطرح است راجعه اند، ناخواسته و غیرارادی بوده و سبب ناراحتی عمده بالینی یا افت عملکرد می شود.

 

منبع:
راهنمای تشخیصی و آماری اختلال های روانی DSM-5
نویسنده: انجمن روان‌پزشکی آمریکا
مترجم: دکتر فرزین رضاعی، دکتر سیدعلی فخرایی، دکتر آتوسا فرمند، علی نیلوفری، دکتر ژانت هاشمی آذر، دکتر فرهاد شاملو

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی