امروز

پنج شنبه, ۲۷ تیر , ۱۳۹۸

  ساعت

۲۳:۳۵ بعد از ظهر

سایز متن   /

 

تفاوت احساس و هیجان

 

 

بحث احساس و هیجان، طی قرن‌ها موضوع مورد علاقه فیلسوفان بوده و هست. آنها انواع نظریه‌ مختلف در این زمینه ارائه کرده‌اند که ‏جدید‌ترین آنها ‏مربوط به آنتونیو داماسیو است.‏ آنتونیو داماسیو، متولد۱۹۴۴ لیسبون است. او حدود ۳۰ سال است که ریاست بخش نورولوژی دانشگاه آیووا آمریکا را بر عهده ‏دارد. ‏پرونده‌های آسیب‌های مغزی که او در اختیار دارد، بسیار قطور است که به کمک آنها می‌کوشد تا پرده از راز عملکرد ‏احساسات بردارد.‏

داماسیو، اخیراً توانست مفهوم جدیدی از احساسات و هیجانات تعریف و ارائه دهد. براساس تعریف این دانشمند، هیجانات ‏پاسخ‌های ‏طبیعی بدن به رویدادهای بیرونی هستند و احساسات، تنها پس از آنکه بدن عکس‌العمل خود را نشان داد در مغز ‏انسان شکل می‌گیرند.‏

 

گفته‌های داماسیو : نشریه ‏Scientific American‏

 

مطلب زیر، خلاصه‌ گفته‌های داماسیو است که در نشریه ‏Scientific American‏ چاپ شده است.‏ داماسیو در باره تحقیقات ‏و مطالعات خود می‌گوید؛ من در ابتدا به همه آسیب‌های نورولوژیک علاقمند بودم. هر یک از این آسیب‌ها بخشی از ‏رفتار را ‏دچار اختلال می‌کنند.

شاید به همین خاطر یک روز از خودم پرسیدم: چرا در برخی از اختلال‌های مغزی، انسان‌ها تمام ‏هوشمندی خود ‏را حفظ می‌کنند اما در مدیریت ساده‌ترین فعالیت‌های زندگی خود در می‌مانند؟ مطالعات من نشان داد، تخریب بخشی از مغز که مسئول کنترل احساس است، می‌تواند این تبعات را به دنبال داشته باشد.‏

 

‏تفاوت بین احساس و هیجان

 

حال به ‏تفاوت بین “احساس” و “هیجان” توجه کنید. ما در زندگی روزمره این کلمه‌ها را به جای یکدیگر به کار می‌گیریم. اما اگر ‏بخواهیم با دانش ‏نورولوژی به آن نگاه کنیم، می‌توان گفت؛ “هیجانات” پاسخهای نسبتاً ساده‌ای هستند که بدن ما به محرک‌های ‏بیرونی یا درونی نشان ‏می‌دهند. وقتی از چیزی می‌ترسیم، قلب ما تندتر می‌زند، دهان ما خشک می‌شود و پوست ما رنگ می‌بازد.‏

این پاسخ‌ها به صورت اتوماتیک و ناخودآگاه روی می‌دهند و مغز ما با مشاهده این نشانه‌ها نتیجه می‌گیرد که ما ترسیده ایم! پس ‏احساسات ‏بعد از شکل‌گیری هیجانات به وجود می‌آیند. به عبارتی احساسات ناشی از هیجانات است. چرا که مغز به صورت ‏پیوسته از بخشهای مختلف ‏بدن سیگنال می‌گیرد. مغز از تغییرات به وجود آمده در بخشهای مختلف بدن، نتیجه می‌گیرد که ‏‏“هیجان” بوجود آمده و به این طریق “احساس” ‏شکل می‌گیرد.‏

 

هیجان پاسخ فیزیولوژیک بدن و احساس  برداشت مغز

 

البته ترجیح می‌دهم، هیجان را پاسخ فیزیولوژیک بدن و احساس را برداشت مغز از این پاسخ، بگویم.‏ اینکه آیا همه احساسات ریشه در پاسخهای فیزیولوژیک بدن دارند یا نه؟ باید بگویم؛ واقعیت این است که گاهی ما برنامه‌ و ‏علائمی به مغز ‏خود می‌دهیم که آن احساسات را ایجاد کنند.

 

برای مثال؛ آیا برای شما پیش آمد است که وقتی دلسوزانه به ‏ماجرای زندگی فردی گوش ‏می‌کردید، دچار احساس ترس، یا غمگین شده باشید؟ این همان حالتی است که نشان می‌دهد، ما ‏می‌توانیم بطور عمدی نیز احساسات ‏مختلفی را در ذهن خود ایجاد کنیم.‏

 

من نظریه دکارت را که می‌گوید؛ ذهن و بدن دو وجود مستقل هستند را رد می‌کنم. این را در کتابم، تحت عنوان اشتباه دکارت ‏بطور ‏مفصل آورده‌ام. برای من، ذهن و بدن دو جنبه مختلف یک پدیده بیولوژیک هستند. اسپینوزا شبیه من فکر می‌کرد. او هم ‏گفته بود که ذهن ‏بیرون از بدن وجود ندارد.‏

‎ ‎
آنتونیو داماسیو ، عصب شناس و روانپزشک ایتالیائی، می نویسد: مغز، روزش را با لوح سفید بودن آغاز نمی کند. یعنی مغز ‏لوح سفید ‏نیست. مغز انباشه از زندگی با دانش درباره اینکه ارگان ها چگونه باید کارشان را مدیریت کنند مثلا چطور فرآیند ‏زندگی باید اداره شده و ‏چطور مجموعه ای از اتفاقات در جهان بیرون باید سرو کار داشت. بطور خلاصه داماسیو نتیجه گیری ‏میکند که مغز نوزاد هم در خودش دانائی ‏ذاتی و اتوماتیک چگونگی امور را ثبت شده دارد‎.‎

 

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

دیدگاه ها (۱۰ دیدگاه)

  1. شفیعی.م

    سلام وسپاس .
    درمورد ایده ها وبرداشتهای “داماسیو”چقدرمیتوان مطمئن بود وبرای شناخت وتحلیل روان ازآن بهره برد؟

    • دکترعارفه منجم.

      سلام و درود فراوان

      همان طور که خود مطلع هستید در علم مخصوصا حوزه روان انسان قطعیتی نیست و نظریات و پژوهش ها تکمیل کننده خواهد بود. نظریه های متعدد را بهتر است بخوانیم و آشنا شویم.

  2. شفیعی.م

    سپاس استاد.لطف میفرمایید ومنبعی درنقد یا تکمیل نظرات ایشان معرفی نمائید⚘

    • دکترعارفه منجم.

      با سلام،

      کتاب طبیعت و اراده که در نوشته های بعدی اشاره شده کمک کننده است. همچنین مقالات پژوهش های جدید مرتبط در این حوزه یاری دهنده است. لطفا بعد از مطالعه نا را مطلع سازید یا نتیجه تحقیقات را برایمان ارسال نمایید تا در سایت ثبت شود.

      موفق باشید

  3. شفیعی.م

    سلام وسپاس استاد
    لطف فراوان فرمودید ومنابعی رامعرفی کردید
    چشم بعدازمطالعه برداشت ونظرم راتقدیم حضورتان مینمایم

  4. فاطمه رضایی

    با سلام
    و سپاس از انتخاب هوشمندانه این متن
    در اینکه داماسیو در حوزه نورولوژی به تحقیق در خصوص هیجان شناخته شده و مورد اقبال بسیار هم بوده شکی نیست
    اما در مورد نظر قطعی جدا بودن احساس از هیجان چند نکته ذهن منو مشغول کرد
    اول باید بگم در اینکه احساس بعد از شروع بُعد انگیختگی هیجان ایجاد میشه شکی نیست

    اما طبق آموخته های ما از هیجان هیجان یک پاسخ پیچیده است به محرکهای دارای بار عاطفی
    هیجان تک بعدی نیست ۴ بعدی که برای اون برشمردن ۱ بعد جسمی همان انگیختگی ۲ بعد شناختی یا ذهنی همون احساس ۳ بعد انگیزشی رفتار معطوف به هدف و ۴ بعد اجتماعی یا بیانگر که همون تظاهرات چهره ای هیجانه
    پس تا اینجا میبینیم احساس یک بعد هیجان محسوب شده

    خیلی جالبه بدونم نظر نظریه پردازان هیجان در مورد این تز داماسیو چیه ؟؟؟
    و دوم اینکه درسته ما طبق این آموزه ها هیجان رو قطعا با عنصر فیزیولوژیک تعریف میکنیم نه غیر از اون
    اما آیا میتونیم بگیم هیجان فقط فیزیولوژیک هست و عناصر دیگر اون رو نادیده بگیریم
    و همینطور درسته که احساس بعد از بروز انگیختگی فیزیولوژیک ایجاد میشه اما میتونیم بگیم از هیجان جداست ؟؟؟

  5. فاطمه رضایی

    با سپاس مجدد از دکتر منجم عزیز
    جواب دم دستی خودم به این ذهن مشغولی این میتونه باشه منتظرم نظر شما رو هم بدونم

    اینکه در علوم پزشکی که پایه زیستی و نورولوژبک رفتارها بررسی میشن
    ما بیشتر با ساده سازی مفاهیم سر و کار داریم و این ساده سازی برای گسترش تحقیق در اون زمینه و بسط مفاهیم تا حدی لازمه و از شدت انتزاعی بودن مفاهیم تعریف گریز و ذهنی روانشناسی کم میکنه
    ما برای بررسی های قابل تعمیم و دقیق ناگریز از ساده سازی مفاهیم هستیم

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی