امروز

پنج شنبه, ۲ خرداد , ۱۳۹۸

  ساعت

۲۰:۲۲ بعد از ظهر

سایز متن   /

 

  • باور و واقعیت : چطور مردم می‌توانند چیزهایی را باور کنند که می‌دانند واقعیت ندارد؟

روان‌شناسانی که مسئلۀ «تصمیم‌گیری» و نواقص آن را مطالعه می‌کنند، اغلب بر این ایده اتکا می‌کنند که دو حالت برای پردازش اطلاعات وجود دارد؛ این ایده را روان‌شناس مشهور «دنیل کانمن» در کتاب خود با عنوان اندیشیدن، سریع و آهسته مطرح کرد. یکی از این دو حالت «سیستم سریع» است که شهودی است و به‌سرعت به برداشت و قضاوت ختم می‌شود و دیگری «سیستم آهسته» است که سنجیده و دقیق عمل می‌کند و هنگامی که خطایی در سیستم سریع تشخیص می‌دهد، نتیجۀ آن را باطل اعلام می‌کند.

بیشتر اوقات، سیستمِ سریع خوب عمل می‌کند. مثلاً وقتی که می‌خواهید هنگام خروج از خانه دربارۀ برداشتن چتر تصمیم بگیرید، می‌توانید با نگاهی به آسمان تخمین بزنید که هوا چقدر ابری است. در این حالت، از یک میان‌برِ مبتنی بر شباهت، به‌عنوان جانشینی برای فکرکردن دربارۀ احتمال یک پدیده استفاده می‌کنید (آیا وضعیت هوا شبیه وضعی است که احتمال می‌رود ببارد؟) – و این روش به‌طورکلی قاعدۀ خوبی است برای محاسبات سرانگشتی.

  • چیزهایی که می‌دانیم غلط است، اما کنار نمی‌گذاریم.

اما سیستم سریع مستعد سوگیری و خطای سیستماتیک نیز هست. اگر آسمانِ ابری شما را به این فکر وادارد که باران خواهد بارید و این را در نظر نگیرید که به سانتیاگو مسافرت کرده‌اید (نه سیاتل)۱، آنگاه قضاوت شما احتمالاً سودار خواهد بود. (به‌بیان فنی، نرخ پایه را نادیده می‌گیرید، که برای داوریِ درستِ دربارۀ احتمالات ضروری است.) اما براساس مقالۀ یکی از نویسندگانِ این مطلب (پروفسور رایزن) که در مجلۀ «بررسی‌های روان‌شناختی» منتشر شده است، موارد زیادی از تفکرات خرافی و جادویی نشان می‌دهند که سیستم آهسته همیشه اینگونه عمل نمی‌کند.

هنگامی که مردم بازمی‌ایستند و به این واقعیت فکر می‌کنند که احساسات شهودیِ خرافاتی‌شان نامعقول است، سیستم آهسته که انتظار می‌رود اوضاع را اصلاح کند، خیلی مواقع چنین کاری نمی‌کند. ممکن است مردم بدانند که، از لحاظ عقلانی، باور داشتن به مسئله‌ای خرافی ناممکن است، اما همزمان بر باور و رفتار نامعقول خود پافشاری کنند. تشخیص خطا لزوماً انسان را به تصحیح آن سوق نمی‌دهد.

 

نویسنده: جِین رایزن و دیوید ناسبوم

 

اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
برچسب ها:
دیدگاهها

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد

قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی